Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet teslimlerinde fiyat üzerine eklenen ve nihai olarak tüketicinin ödediği bir vergidir. Esnaf, serbest meslek sahibi, e-ticaret satıcısı ya da yalnızca bir faturayı kontrol etmek isteyen herkes için iki işlemi doğru yapmak gerekir: KDV hariç fiyata KDV eklemek ve KDV dahil fiyattan KDV’yi ayırmak. Bu rehberde güncel oranları, formülleri ve çözülmüş örnekleri bulacaksınız. Hızlı sonuç için KDV hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
2026 güncel KDV oranları
Türkiye’de Ekim 2026 itibarıyla üç KDV oranı uygulanmaktadır:
| Oran | Kapsam (örnekler) |
|---|---|
| %20 (genel oran) | Elektronik, beyaz eşya, mobilya, otomobil, kozmetik, çoğu hizmet, yazılım ve danışmanlık |
| %10 | Bazı gıda ürünleri, tekstil ve hazır giyim, restoran ve lokanta hizmetleri, bazı sağlık ve eğitim hizmetleri |
| %1 | Ekmek, un, bazı temel tarım ürünleri, gazete ve dergi gibi ürünler |
Genel oran Temmuz 2023’te %18’den %20’ye, indirimli oranlardan biri ise %8’den %10’a yükseltilmişti. Hangi mal ve hizmetin hangi orana tabi olduğu Cumhurbaşkanı kararına ekli (I) ve (II) sayılı listelerde belirlenir ve listeler zaman zaman değişir. Emin olmadığınız bir ürün için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel düzenlemelerine veya mali müşavirinize başvurun. Bazı işlemler ise KDV’den istisnadır (örneğin ihracat teslimleri).
KDV hariç fiyata KDV ekleme
KDV tutarı = KDV hariç fiyat × oran KDV dahil fiyat = KDV hariç fiyat × (1 + oran)
| KDV hariç | Oran | KDV tutarı | KDV dahil |
|---|---|---|---|
| 1.500,00 TL | %20 | 300,00 TL | 1.800,00 TL |
| 850,00 TL | %10 | 85,00 TL | 935,00 TL |
| 200,00 TL | %1 | 2,00 TL | 202,00 TL |
| 12.750,00 TL | %20 | 2.550,00 TL | 15.300,00 TL |
Örnek: Bir web tasarım ajansı 25.000 TL + KDV teklif verdi. KDV = 25.000 × 0,20 = 5.000 TL; ödenecek toplam = 30.000 TL.
KDV dahil fiyattan KDV’yi ayırma
En sık hata burada yapılır. KDV, hariç fiyat üzerinden hesaplandığı için dahil fiyattan geri dönerken yüzde almak değil, bölmek gerekir:
KDV hariç fiyat = KDV dahil fiyat ÷ (1 + oran) KDV tutarı = KDV dahil fiyat − KDV hariç fiyat
| KDV dahil | Oran | Bölen | KDV hariç | KDV tutarı |
|---|---|---|---|---|
| 1.200,00 TL | %20 | 1,20 | 1.000,00 TL | 200,00 TL |
| 2.400,00 TL | %20 | 1,20 | 2.000,00 TL | 400,00 TL |
| 330,00 TL | %10 | 1,10 | 300,00 TL | 30,00 TL |
| 505,00 TL | %1 | 1,01 | 500,00 TL | 5,00 TL |
Kısa yol: %20 KDV dahil bir fiyattaki KDV tutarı, fiyatın 1/6’sıdır (0,20 ÷ 1,20). %10 için 1/11, %1 için 1/101. Örneğin 1.800 TL’lik %20 KDV dahil faturada KDV = 1.800 ÷ 6 = 300 TL.
Yanlış yöntem neden yanlış?
1.200 TL’nin %20’sini almak 240 TL verir ve KDV hariç fiyatı 960 TL olarak bulursunuz. Kontrol edin: 960 × 1,20 = 1.152 TL, yani 1.200 TL’yi vermez. Doğru cevap 1.000 TL + 200 TL KDV’dir.
İndirim ve KDV birlikte
Önce indirim, sonra KDV uygulanır; sıranın sonuca etkisi yoktur, çünkü ikisi de çarpmadır:
- Liste fiyatı 5.000 TL + KDV, %15 iskonto: 5.000 × 0,85 = 4.250 TL; KDV = 850 TL; toplam = 5.100 TL
- Aynı hesap ters sırayla: 5.000 × 1,20 = 6.000; 6.000 × 0,85 = 5.100 TL
Ancak yuvarlama, birden fazla kalemli faturalarda kuruş farkları yaratabilir. Fatura programları KDV’yi genellikle her satır için ayrı hesaplayıp sonra toplar.
KDV’yi Excel veya Google Sheets’te hesaplamak
Fiyat listelerinde toplu hesap için tablo formülleri pratiktir. A sütununda tutar, B1 hücresinde oran (%20 için 0,20) olduğunu varsayalım:
KDV tutarı (hariç fiyattan): =A2*$B$1
KDV dahil fiyat: =A2*(1+$B$1)
KDV hariç fiyat (dahilden): =A2/(1+$B$1)
Dahil fiyattaki KDV tutarı: =A2-A2/(1+$B$1)
Kuruşa yuvarlama: =YUVARLA(A2*$B$1;2)Türkçe Excel’de ROUND yerine YUVARLA kullanılır ve parametre ayırıcısı noktalı virgüldür. Oranı ayrı bir hücrede tutmak, oran değiştiğinde tüm listeyi tek hücreden güncellemenizi sağlar.
KDV tevkifatı (kısmi tevkifat)
Bazı hizmet ve teslimlerde (yapım işleri, temizlik, güvenlik, danışmanlık hizmetleri gibi belirli işler ve belirli alıcılar için) hesaplanan KDV’nin bir kısmını alıcı doğrudan vergi dairesine öder. Bu durumda fatura üzerinde tevkifat oranı (ör. 7/10) belirtilir.
Örnek (7/10 tevkifatlı bir hizmet): Hizmet bedeli 10.000 TL, hesaplanan KDV %20 = 2.000 TL.
- Alıcının beyan edip ödeyeceği (tevkif edilen) KDV: 2.000 × 7/10 = 1.400 TL
- Satıcıya ödenecek KDV: 2.000 − 1.400 = 600 TL
- Satıcıya ödenecek toplam: 10.000 + 600 = 10.600 TL
Hangi işte hangi tevkifat oranının uygulanacağı mevzuatta ayrıntılı olarak belirlenmiştir ve zaman zaman güncellenir. Hesap için KDV tevkifat hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Hızlı başvuru: çarpanlar ve bölenler
| Oran | Hariçten dahile (×) | Dahilden hariçe (÷) | Dahil fiyattaki KDV payı |
|---|---|---|---|
| %20 | 1,20 | 1,20 | 1/6 (≈ %16,67) |
| %10 | 1,10 | 1,10 | 1/11 (≈ %9,09) |
| %1 | 1,01 | 1,01 | 1/101 (≈ %0,99) |
Sık yapılan hatalar
| Hata | Sonuç | Doğrusu |
|---|---|---|
| Dahil fiyatın yüzdesini almak | KDV fazla, matrah eksik çıkar | (1 + oran) ile bölün |
| Eski oranları (%18, %8) kullanmak | Yanlış fatura | Güncel %20 / %10 / %1 |
| Teklifte “KDV dahil/hariç” belirtmemek | Müşteriyle anlaşmazlık | Her teklifte açıkça yazın |
| Tevkifatı göz ardı etmek | Eksik veya fazla tahsilat | Alıcının durumuna ve işin türüne bakın |
Tüketiciye yönelik etiket ve ilanlarda fiyatların vergiler dahil gösterilmesi gerekir; firmalar arası tekliflerde ise “+ KDV” ifadesi yaygındır. Yüzde mantığını pekiştirmek için yüzde hesaplama rehberimize ve yüzde hesaplama aracımıza göz atabilirsiniz.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; vergi danışmanlığı yerine geçmez. Özel durumlarınız için mali müşavirinize danışın.